Türkiye’nin tuz ihtiyacının yüzde 40’ını karşılayan ve Van Gölü’nden sonra ülkenin en büyük 2. gölü olan Tuz Gölü Küçülüyor ve kırmızı alarm veriyor. Aksaray, Konya ve Ankara sınırlarında yer alan gölde yapılan çalışmalar, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Jeoloji Mühendisleri Odası Aksaray İl Temsilcisi Tayfun Aydın’ın verilerine göre, Tuz Gölü son 90 yılda %85 oranında küçüldü. Kuraklık nedeniyle su seviyesinin düşmesiyle ortaya çıkan dev tuz kütleleri, göldeki çekilmenin boyutunu net bir şekilde gösteriyor. Uzmanlar, küçülmenin hızla devam ettiğine dikkat çekerek acil önlem çağrısı yapıyor.
Küçülmenin Ana Nedenleri: İklim ve Kaçak Kuyular
Tayfun Aydın, Tuz Gölü’nün hızla küçülmesinde başrolü oynayan üç ana etkeni şöyle sıraladı:
İklim Değişikliği ve Kuraklık: Yağmur ve kar yağışlarının az olması, Peçenek Suyu ve Uluırmak gibi gölü besleyen akarsuların debisini düşürdü. Bölge, metrekareye düşen 324 kg yağışla Türkiye ortalamasının (574 kg) çok altında kalıyor.
200 Bin Civarında Su Kuyusu: Bölgede, özellikle Eskil ve çevresinde 15 bini kaçak, 5 bini ruhsatlı olmak üzere yaklaşık 20 bin civarında yeraltı su kuyusu bulunuyor. Bu kuyular, yer altı su seviyesini kritik noktalara indirdi.
Vahşi ve Bilinçsiz Sulama: Bölgede mısır ve yonca gibi çok su isteyen ürünlerin ekilmesi, yeraltı suyu kullanımını katlanarak artırıyor.
Aydın, 1915’te 2.164 km² olan göl alanının, 2005’te 326 km²’ye kadar gerilediği bilgisini verdi.
Uzmanlardan Acil Çözüm Çağrısı
Uzmanlar, Tuz Gölü Küçülüyor sorununu durdurmanın tek yolunun su kaynaklarını idareli kullanmaktan geçtiğini vurguluyor. Tayfun Aydın, çiftçilere mısır ve yonca yerine arpa gibi daha az su isteyen ürünlere yönelmeleri ve bu ürünlerin desteklenmesi çağrısında bulundu.
Gölü besleyen yeraltı su seviyelerinin artık 80 metreye indiğini ve kuyu derinliklerinin 300 metreye kadar uzadığını belirten Aydın, su tasarrufunun ve bilinçli tarımın bu ekolojik felaketi önlemedeki en önemli adımlar olduğunu belirtti.
News
