Tarihi Fotoğrafın Bilinmeyen Öyküsü: Atatürk’ün Yerel Kıyafetli Pozu Neden Toplatıldı?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cumhuriyet’in ilk yıllarında devlet nezdinde krize yol açan ve toplanma kararı çıkartılan ilginç bir sansür hikayesi gün yüzüne çıktı. Mustafa Kemal Atatürk’ün 1911 yılında, henüz bir Osmanlı subayıyken Trablusgarp’ta çekilen yerel kıyafetli fotoğrafı, modern Türkiye imajına “aykırı” bulunduğu gerekçesiyle yasaklanmış.

“Gazeteci Şeref Bey” Kimliğiyle Cephede

Atatürk, 1911 yılında İtalyan işgaline karşı direniş örgütlemek üzere Trablusgarp’a gönüllü olarak gitmiş ve gizliliğini korumak için “Gazeteci Şeref Bey” kimliğini kullanmıştı. O dönem bölge halkıyla kaynaşmak ve dikkat çekmemek adına giydiği yerel bedevi kıyafetleriyle çektirdiği fotoğraf, yıllar sonra Cumhuriyet döneminde tartışmaların odağı haline geldi.

Kararnameyle Toplatıldı: “Genel Siyasete Aykırı”

Söz konusu fotoğraf, 1928 yılında bir kitapta yayımlandığında sorun teşkil etmezken, Fransızca yayımlanan La Turquie Moderne dergisinde yer alınca devlet mekanizması harekete geçti. Dönemin resmi yazışmalarında, fotoğrafın Cumhuriyet’in inşa ettiği modern ve Batılı lider imajıyla örtüşmediği, “eski dünyayı” çağrıştırdığı vurgulandı. Çıkartılan kararnamede fotoğraf için “uydurma” ifadesi kullanılırken, derginin “memleketin umumi siyasetine aykırı” içerik sunduğu gerekçesiyle toplatılmasına karar verildi.

Modern İmaj ve Tarihi Gerçeklik Arasındaki Çizgi

Uzmanlar, bu toplatma kararının arkasında yatan temel nedenin fotoğrafın sahteliği değil, temsil ettiği sembolizm olduğunu belirtiyor. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin dünyaya verdiği modernleşme mesajı ile Atatürk’ün yerel kıyafetler içindeki “Osmanlı subayı” profili arasında bir tezat görüldüğü düşünülüyor. Kim tarafından çekildiği hala tam olarak bilinmeyen bu tarihi kare, bugün Atatürk’ün çok yönlü askerlik hayatının en kıymetli belgelerinden biri olarak kabul ediliyor.