Dünyanın haftalardır endişeyle takip ettiği Orta Doğu’daki askeri hareketlilikte nihayet somut ve barışçıl bir adım atıldı. Amerika Birleşik Devletleri ve İran’ın, son dönemde tırmanışa geçen karşılıklı askeri saldırıları tamamen durdurma kararı aldığı bildirildi. Küresel piyasaları ve enerji hatlarını doğrudan ilgilendiren bu kritik mutabakatın ardından, iki ülkenin diplomatik heyetleri Hürmüz Boğazı’ndaki kronik anlaşmazlıkları çözüme kavuşturmak üzere Doha’da masaya oturmaya hazırlanıyor.
ABD merkezli haber sitesi Axios’un üst düzey hükümet yetkililerine dayandırdığı kulis bilgilerine göre, taraflar şimdilik askeri seçenekleri rafa kaldırarak geri çekilmeyi kabul etti. Konuyla ilgili açıklama yapan üst düzey bir Amerikalı yetkilinin “Tüm saldırıları durdurma kararı aldık” ifadelerini kullanması, krizin boyutunun hafiflediğini gözler önüne serdi. Sürecin teknik boyutlarının devam edeceği bu ateşkes ikliminde, ticaret gemilerinin Hürmüz Boğazı’nda yeniden güvenli ve serbestçe hareket edebileceği vurgulandı.
İsviçre Masası Devrildi, Yeni Rota Katar Oldu
Aslında iki ülkenin teknik heyetlerinin ilk olarak İran’ın nükleer programını masaya yatırmak amacıyla İsviçre’de buluşması planlanıyordu. Ancak son günlerde bölgede karşılıklı olarak tırmanan askeri çatışmalar, müzakerelerin hem mekanını hem de ana gündem maddesini tamamen değiştirdi. Nükleer başlığı şimdilik arka plana itilirken, stratejik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nın güvenliği yeni görüşmelerin odak noktası haline geldi. Doha’da yapılacak olan bu kritik toplantıda, ABD teknik heyetine Nick Stewart’ın liderlik etmesi bekleniyor.
İran cephesinden gelen açıklamalar ise İsviçre’deki görüşmelerin neden iptal edildiğine ışık tuttu. İran Dini Lideri’nin Ofisi’nde görevli Mehdi Fezaeili, Tahran yönetiminin geçtiğimiz günlerde yapılması planlanan toplantıyı bilerek reddettiğini açıkladı. İran devlet televizyonuna konuşan Fezaeili, askeri çatışmaların yanı sıra Washington’ın kendilerine verdiği bazı taahhütleri yerine getirip getirmediğini görmek istediklerini belirtti. Bu şartların en başında ise İran’ın uluslararası bankalarda dondurulmuş halde tutulan finansal varlıklarına yeniden erişim hakkı kazanması yer alıyor.
Wall Street Journal Görüşmeler Askıya Alındı Demişti
Yaşanan bu hızlı diplomasi trafiği, uluslararası basının da tahminlerini altüst etti. Hafta sonu ABD’li prestijli yayın organı Wall Street Journal (WSJ), taraflar arasındaki diplomatik temasların tamamen koptuğunu ve görüşmelerin belirsiz bir tarihe kadar rafa kaldırıldığını iddia etmişti. Askeri çatışmaların gölgesinde kalan diyalog kanallarının tamamen tıkandığı öne sürülmüşken, Katar’ın başkenti Doha’da acil bir zirve ayarlanması bölgedeki diplomatik manevra kabiliyetinin ne kadar dinamik olduğunu bir kez daha kanıtladı. Küresel kamuoyu şimdi Salı günü Katar’da yapılacak kritik toplantıdan çıkacak resmi kararlara kilitlenmiş durumda.
News
