ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırılarla alevlenen İran Savaşı’nda 31. gün geride kalırken, Tahran’dan dünya siyasetini sarsacak bir hamle geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bugüne kadar “stratejik ortak” olarak görülen Rusya ve Çin’e karşı ilk kez bu kadar net ve sert bir ton kullandı. Bekayi, bu iki dev gücün savaş karşısındaki tutumlarının “not edildiğini” ve bu yaklaşımların gelecekteki ikili ilişkilerin kaderini tayin edeceğini ilan etti.
“Kayıtsız kalmanın bedeli herkes için ağır olur”
Tahran’da düzenlenen basın toplantısında konuşan Bekayi, müttefik başkentlere adeta bir ültimatom verdi. Savaşın yayılma riskine dikkat çeken sözcü, “Ülkelerin pozisyonlarını anbean izliyoruz. Bu savaşa karşı kayıtsız kalmak, sadece bizim için değil, sessiz duran tüm aktörler için ciddi sonuçlar doğuracaktır” dedi. Bu açıklama, İran’ın Moskova ve Pekin’den gelen kınama mesajlarını artık “yetersiz” bulduğunun ve sahada daha somut adımlar beklediğinin en açık kanıtı olarak yorumlandı.
Moskova ve Pekin’in “söylem desteği” Tahran’ı doyurmadı
Savaşın başlangıcından bu yana Rusya, saldırıları “kışkırtılmamış bir tecavüz” olarak nitelendirmiş; Çin ise “kabul edilemez” bularak derhal ateşkes çağrısı yapmıştı. Ancak İran cephesi, özellikle enerji hatlarının ve bölgesel güvenliğin tehdit altında olduğu bu kritik evrede, Rusya’dan daha gelişmiş savunma desteği, Çin’den ise Batı üzerinde daha güçlü bir ekonomik baskı bekliyor. Bekayi’nin “yaklaşımların politikamız üzerinde karşılıklı etkisi olacak” sözü, savaş sonrası dönemde İran’ın dış ticaret ve savunma ihalelerinde bu ülkeleri saf dışı bırakabileceği iması olarak algılandı.
Diplomaside “gri alan” kapandı: Ya yanımızdasınız ya değil
İran’ın bu çıkışı, Orta Doğu’daki savaşın sadece cephede değil, küresel ittifak sisteminde de bir kırılma noktası olduğunu gösteriyor. Eski dini lider Ali Hamaney’in ve üst düzey yetkililerin hayatını kaybettiği saldırılar sonrası Tahran, “tarafsızlık” veya “itidal çağrısı” yapan ülkeleri dost listesinden çıkarmaya hazırlanıyor. Uzmanlara göre İran, Rusya ve Çin’in Batı ile olan pazarlıklarında kendisini bir “kart” olarak kullanmasından rahatsızlık duyuyor ve bu restle masadaki ağırlığını hatırlatıyor.
News
