Pakistan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen tarihi ABD-İran müzakerelerinde, başlangıçtaki bahar havası yerini sert bir krize bıraktı. 47 yıl sonra kurulan en üst düzey temas, Hürmüz Boğazı’nın statüsü ve seyrüsefer güvenliği konusunda düğümlendi. İran heyetinin boğaz trafiği üzerinde tam kontrol talebine ABD’nin sert itirazı, görüşmeleri tıkanma noktasına getirdi. İran tarafı, kriz sonrası yaptığı ilk açıklamada Washington yönetimini “aşırı taleplerde bulunmakla” suçladı.
Stratejik Kilid: Hürmüz Boğazı’nda Onay Şartı
Müzakere masasında tansiyonun yükselmesine neden olan ana madde, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen her gemi için Tahran’dan ön onay alınması şartını koşması oldu. İran heyeti bu talebi “ulusal güvenlik ve egemenlik hakları” olarak savunurken; J.D. Vance liderliğindeki ABD heyeti, bu şartın uluslararası deniz hukuku ve seyrüsefer serbestisine tamamen aykırı olduğunu belirterek masayı terk etme noktasına geldi. Enerji koridorunun kalbindeki bu anlaşmazlık, küresel piyasalarda da endişeyle takip ediliyor.
Pezeşkiyan’dan “Cesur Müzakere” Vurgusu
Gelişmeler üzerine Tahran’dan en üst düzey açıklama Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan geldi. Pezeşkiyan, İslamabad’daki heyetin İran halkının çıkarlarını korumak adına cesurca müzakere ettiğini belirterek, “Müzakerelerden ne sonuç çıkarsa çıksın hükümet halkının yanında olacaktır” dedi. Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, taleplerini içeren 10 maddelik kapsamlı bir öneri paketini Pakistanlı arabulucular aracılığıyla ABD tarafına ilettiklerini duyurdu.
İkinci Tur İçin Gözler Gece Görüşmesine Çevrildi
Krizin derinleşmesine rağmen diplomatik köprüler tamamen atılmadı. İran medyası, tarafların kilit konular üzerinde yazılı metin alışverişine başladığını ve krizin aşılması için yeni bir müzakere turunun bu gece ya da yarın sabah gerçekleştirileceğini bildirdi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in yoğun mekik diplomasisi yürüttüğü zirvede, ABD tarafı “anlaşma sağlanamaması halinde harekete geçme” sinyali verirken, İran heyeti askeri kazanımlardan taviz verilmeyeceğinin altını çiziyor.
Trump’tan Sert Uyarı: Anlaşma Olmazsa Harekete Geçeriz
Müzakereler devam ederken ABD kanadından gelen en çarpıcı açıklamalardan biri de Donald Trump’tan geldi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede, İslamabad’daki masadan istenen sonucun çıkmaması halinde ABD’nin seçeneklerinin masada olduğunu ima ederek, “Anlaşma olmazsa harekete geçeriz” uyarısında bulundu. Bu açıklama, Pakistan’daki heyetler üzerindeki baskıyı artırırken, zirvenin kaderinin yapılacak olan ikinci tur görüşmelerinde belli olması bekleniyor.
News
