Küresel piyasaların, enerji koridorlarının ve uluslararası diplomasinin gözü kulağı Washington’dan gelecek haberlere kilitlendi. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen gerilimli müzakerelerde dönüm noktası sayılabilecek bir adım atarak nihai kararı vermek üzere Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda (Situation Room) acil bir toplantıya girdiğini duyurdu. Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Tahran yönetimine yönelik askeri, nükleer ve lojistik taleplerini içeren, adeta ültimatom niteliğinde çok sert bir deklarasyon yayımladı.
Hürmüz Boğazı’nda Mayın Temizliği ve Deniz Ablukasının Kaldırılması
Trump’ın masaya koyduğu en kritik şartların başında, dünya petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nın koşulsuz ve güvenli bir şekilde trafiğe açılması yer aldı. Deniz güvenliğine ilişkin net mesajlar veren Trump, bölgedeki mayınların derhal temizlenmesini istedi. ABD Donanması’na ait gelişmiş sualtı mayın tarama gemileriyle halihazırda çok sayıda mayını patlatarak imha ettiklerini belirten Trump, geri kalan risklerin de İran tarafından hızlıca ortadan kaldırılması gerektiğini vurguladı. Öte yandan, ABD’nin bölgede uyguladığı deniz ablukasının gevşetileceği sinyalini veren Başkan, boğazda mahsur kalan sivil gemilerin artık güvenle evlerine dönebileceğini ifade etti.
Yer Altındaki Nükleer Toz ABD Tarafından Tahliye Edilecek
Açıklamanın en dikkat çekici ve tırmanan krizin boyutunu gözler önüne seren kısmı ise nükleer tesislere yönelik oldu. Yaklaşık 11 ay önce ABD’nin B-2 hayalet bombardıman uçaklarıyla düzenlediği sarsıcı saldırıda hedef alınan ve adeta dağların çökmesiyle yer altına gömülen nükleer tesislerdeki zenginleştirilmiş materyal yeniden gündeme geldi. Trump, “Nükleer Toz” olarak adlandırılan bu radyoaktif maddelerin derin yeraltından çıkarılması ve imha edilmesi sürecini bizzat ABD’nin üstleneceğini duyurdu. Bu teknik kapasiteye dünyada sadece ABD ve Çin’in sahip olduğunu savunan Trump, tahliye operasyonunun İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile koordineli yürütüleceğini belirtti.
Para Transferine Geçit Yok: Gözler Durum Odası’nda
Masadaki uzlaşma arayışlarına ve 60 günlük geçici ateşkes planlarına rağmen Donald Trump, Tahran’a yönelik ekonomik baskının hemen hafiflemeyeceğinin altını çizdi. İki ülke arasında yeni bir resmi bildiri ve tam mutabakat sağlanana kadar İran’a yönelik hiçbir nakit akışına veya para transferine izin verilmeyeceğini net bir dille ifade eden Trump, “Çok daha az öneme sahip diğer maddeler üzerinde de anlaşmaya varılmıştır. Şimdi, nihai kararı vermek üzere toplantıya gidiyorum” diyerek sözlerini noktaladı. Bölgedeki diplomatik kaynaklar, bu toplantıdan çıkacak sonucun Orta Doğu’daki dengeleri yeniden şekillendireceğini öngörüyor.
News
