News
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, HDP kapatma davası, Selahattin Demirtaş ve Can Atalay hakkındaki tartışmalara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Ankara Vilayetler Evi’nde basın temsilcileriyle bir araya gelen Özkaya, bireysel başvuru sistemi, ihlal kararları, Yüce Divan yargılamaları ve yapay zekâ çalışmaları hakkında da kapsamlı bilgiler verdi.
Özkaya’nın mesajı netti: AYM bireysel başvurularda “süper temyiz” mercii değil, yalnızca anayasal hak ihlali olup olmadığına bakıyor.
HDP kapatma davasında teknik süreç tamamlanmak üzere
Özkaya, HDP hakkında açılan kapatma davasının son durumuna ilişkin değerlendirmesinde dosyanın kapsamına dikkat çekti. 840 sayfalık iddianame, 60 klasör ek ve yaklaşık 200 GB dijital materyal bulunduğunu belirten Özkaya, 520 kişi hakkında 4 bin eylemin dava konusu yapıldığını ifade etti. Bu eylemlerin yaklaşık 3 bin ayrı davaya karşılık geldiğini söyledi.
Dosyada 4 raportörün görevlendirildiğini aktaran Özkaya, “Teknik anlamda sona yaklaşıldı. Esas inceleme aşamasına geçilmek üzere” dedi. Daha önce açılan kapatma davalarından farklı bir nitelik taşıdığını vurgulayan Özkaya, değerlendirmenin çok uzun sürmeyeceğini belirtti.
2025 sonu itibarıyla parti kapatma davalarına ilişkin derdest dosya sayısının 5 olduğu açıklandı.
Demirtaş ve Can Atalay kararları: Yetki tartışmasına açıklık
Özkaya, AYM’nin Can Atalay hakkında verdiği üç ayrı kararı hatırlatarak, milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece yargılamanın durması gerektiği yönünde iki kararda imzasının bulunduğunu söyledi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Selahattin Demirtaş hakkında verdiği ihlal kararına ilişkin ise önemli bir yetki vurgusu yaptı. AYM’nin, AİHM kararlarının yerine getirilmesini temin etme yönünde bir yetkisinin bulunmadığını belirten Özkaya, bu tür konularda değerlendirmelerin karar metinleri üzerinden yapılmasının daha doğru olacağını ifade etti.
AYM’nin, AİHM kararlarının uygulanmadığı iddiasıyla yapılan başvurularda işin esasını incelediğini ve ihlalin giderilip giderilmediğine baktığını kaydetti.
Bireysel başvurularda dikkat çeken veriler
Özkaya’nın paylaştığı veriler, AYM’nin iş yüküne rağmen yüksek karar oranına ulaştığını ortaya koydu.
-
2025 yılında 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldı.
-
71 bin 175 başvuru sonuçlandırıldı.
-
2012–2025 arasında toplam 714 bin 774 başvuru alındı.
-
Bunların yüzde 87,2’si karara bağlandı.
Bugüne kadar verilen ihlal kararlarının toplam başvuruya oranının, makul süre ihlalleri hariç yaklaşık yüzde 3,9 olduğunu belirten Özkaya, bunun AYM’nin bir “süper temyiz” makamı olmadığını gösterdiğini söyledi.
Ayrıca 31 Aralık 2025 itibarıyla verilen ihlal kararlarının yüzde 99,7’sinin gereğinin yerine getirildiği ifade edildi.
Yapay zekâ dönemi eylül ayında başlıyor
AYM’nin teknolojik dönüşüm sürecine de değinen Özkaya, bireysel başvuruların 1 Ekim 2025’ten itibaren elektronik ortamda ve UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabildiğini hatırlattı.
2026 Eylül itibarıyla yapay zekâ destekli sistemin devreye alınmasının hedeflendiğini belirten Özkaya, ilk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesinde yapay zekâdan yararlanılacağını söyledi.
Yapay zekâ çıktılarının hukuki bağlayıcılığı olmayacağını vurgulayan Özkaya, tüm verilerin raportörler tarafından kontrol edileceğini ve esas inceleme aşamasında hukuki değerlendirme yetkisinin tamamen mahkemede kalacağını ifade etti.
AYM Başkanı’nın açıklamaları, hem HDP kapatma davasının seyrine hem de Demirtaş ve Atalay kararları üzerinden süren yetki tartışmalarına yeni bir boyut kazandırdı. Önümüzdeki süreçte özellikle esas inceleme aşamasına geçilecek HDP davasının kamuoyunda daha da yakından takip edilmesi bekleniyor.
