Tekrarlayan böbrek taşları, milyonlarca insan için acı verici ve yıpratıcı bir sorun olabiliyor.
Ağızdan alınan ilaçlar her zaman işe yaramazken, taşların idrar yolunu tıkadığı durumlarda tek seçenek ameliyat olabiliyor.
Ancak, manyetik olarak yönlendirilebilen ve taşı eriten bir ilaç salan küçük bir mikro robot, bu zorlu rahatsızlığın tedavisinde yeni bir umut olabilir.
Bu yeni yöntemde amaç, ilaçları sindirim sistemi ve kan dolaşımı yoluyla tüm vücuda dağıtmak yerine, doğrudan böbrek taşlarına ulaştırmak.
İşte tam bu noktada, “sallanan” veya “titreşen” yumuşak gövdeli mikro robot devreye giriyor.
“ROBOT ŞERİT” NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR
Kanada Waterloo Üniversitesi’nden Dr. Veronika Magdanz ve ekibi tarafından geliştirilen bu cihaz, “robot şerit” olarak da adlandırılıyor.
Yaklaşık 12 mm uzunluğundaki bu küçük filament, üreaz adı verilen bir enzimle yüklü bir hidrojel/elastomer karışımından ve bir ucunda bulunan mikro mıknatıstan oluşuyor.
Cihazın amacı, bir kateter aracılığıyla mesaneye yerleştirildikten sonra vücut dışından hassas bir şekilde kontrol edilebilmesi.
VÜCUT İÇİNDE YOLCULUK
Cihaz vücuda girdikten sonra ultrasonla görüntülenebiliyor ve ucunda dönen bir mıknatıs bulunan harici bir robotik kol tarafından hareket ettiriliyor.
Dışarıdaki mıknatıs döndükçe, içerideki filament de ileri geri sallanarak (titreşerek) hareket ediyor ve bu sayede idrar yolunda ilerleyerek böbrek taşlarına ulaşıyor.
Böbrek taşına ulaşıldığında filament durduruluyor ve cilde yapıştırılan harici bir manyetik yama ile günlerce hedeflenen noktada sabit kalması sağlanabiliyor.
TAŞI ERİTEN MEKANİZMA
Filament, böbrek taşının yanında beklerken, taşıdığı üreaz enzimini çevredeki idrara salarak sıvının pH değerini yükseltiyor, yani asitliğini azaltıyor.
Asitlikteki bu azalma, kalsiyum oksalat gibi minerallerden oluşan katı böbrek taşının yavaş yavaş çözülmesini ve idrarla nispeten ağrısız bir şekilde atılabilecek küçük parçalara ayrılmasını sağlıyor.
İşlem bittikten sonra filamentin kendisi de sonunda aynı şekilde vücuttan atılabiliyor.
LABORATUVAR TESTLERİ BAŞARILI
İnsan idrar yolunun 3 boyutlu yazdırılmış bir modelinde, sentetik idrarla yapılan testler oldukça başarılı sonuçlar verdi.
Bir filamentin, sıvının pH değerini böbrek taşı ortamının tipik değeri olan 6’dan 7’ye kadar çıkardığı ve bu sayede idrardaki böbrek taşlarının beş günlük bir süre içinde ortalama yüzde 30 oranında ağırlık kaybettiği görüldü.
Bu, taşların kolayca atılabilecek kadar küçülmesini sağladı. Dahası, pH’daki artışın üç aya kadar sürdüğü gözlemlendi.
Laboratuvar testlerinin başarısının ardından şimdi büyük hayvanlar üzerinde çalışmalara geçilmesi planlanıyor.
News
