Yunanistan’ın Santorini Adası’nda son dönemde artan sismik hareketlilik ve volkanik aktiviteler, tarihsel olarak Osmanlı dönemine dayanan kayıtlara kadar uzanıyor. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Jeoloji Mühendisliği Bölümü araştırmacılarından Mostafavi Maresht, Santorini’deki depremlerin ve volkanik hareketlerin Osmanlı dönemi jeoloji kitabı “İlm-i Tabakatü’l Arz”da da kaydedildiğini ortaya çıkardı.
“Tarih Tekerrür Eder” Uyarısı
Santorini’de 26 Ocak’tan itibaren devam eden sismik hareketlilik, 18 bin 400’den fazla deprem kaydedildi. Bunların 1300’ü 3 ila 5,3 büyüklüğünde gerçekleşti. Maresht, bölgedeki yoğun sismik hareketliliği, tarihsel jeolojik süreçlerin tekrar edebileceğini belirterek, “Tarih tekerrür eder” ifadesiyle bağdaştırdı. Santorini ve çevresindeki Kolumbo denizaltı volkanının geniş bir alanı kapsayan 30 kilometre uzunluğunda ve 20 kilometre genişliğindeki bir bölgede bu hareketlilik yoğun bir şekilde gözlemleniyor.
Volkanik Patlamalar ve Yeni Adalar
Maresht, “İlm-i Tabakatü’l Arz” adlı Osmanlı jeoloji kitabında Santorini Adaları’nın denizaltı volkanları olduğu açıkça belirtiliyor. Kitabın 83. sayfasında, volkanik hareketlerin nasıl meydana geldiği şöyle anlatılmakta: “Denizaltında patlama yaşanır, erimiş lavlar deniz yüzeyine çıktığında kristalleşir ve yeni adalar oluşur.” Ayrıca, Akdeniz havzasındaki en büyük volkanlardan biri olarak Santorini’nin ismi anılmakta. Bu kitapta, 1886 yılında Etna’daki büyük patlamanın lavların kilometrelerce uzağa ulaşmasına yol açtığı da kaydedilmiş.
Osmanlı Kayıtları ve Günümüz Olayları
Maresht, Osmanlı dönemi kayıtlarının günümüzdeki sismik hareketlerle birebir örtüştüğünü belirtti. Kitapta, Santorini dışında, şimdiki adı Nisiros olan İncirli Adası’nda yaşanan volkanik patlamalardan da bahsedilmektedir. Santorini ile aynı volkanik yay üzerinde bulunan bu adada da benzer jeolojik hareketler gözlemlenmişti.
Gelecekteki Olası Volkanik Patlama Riski
2011 yılında Santorini’de benzer bir sismik hareketlilik yaşanmış, ancak süreç sonunda durulmuştu. Ancak şu anki sismik dalgalanmalar, bölgedeki volkanik aktivitenin artabileceğine dair güçlü işaretler veriyor. Bilim insanları, Santorini Adası’ndaki yer hareketlerini yakından izleyerek olası bir volkanik patlama ihtimaline dair değerlendirmelerde bulunuyorlar. Osmanlı dönemi verilerinin günümüzdeki olaylarla örtüşmesi, geçmişte yaşananların modern jeolojik tahminler için önemli bir kaynak oluşturduğunu gösteriyor.
News
