Tarihi Mutabakat Sağlandı: ABD ve İran Arasındaki Küresel Savaş Resmen Bitiyor
Dünyayı sarsan 107 günlük savaşı bitirecek tarihi anlaşmanın detayları ortaya çıktı. Küresel ekonomiyi rahatlatacak büyük müjdeyi okumak için tıklayın.
Dünya genelinde piyasaları altüst eden, enerji hatlarını felç eden ve küresel bir ekonomik krizi tetikleyen ABD ile İran arasındaki 107 günlük askeri süreçte nihayet tarihi bir dönüm noktasına ulaşıldı. Uzun süredir kapalı kapılar arkasında büyük bir gizlilikle yürütülen diplomatik temaslar meyvesini verdi ve iki ülke arasında barışın sağlandığı resmen duyuruldu. Washington'da yaşanan hareketlilik, aylardır nefesini tutarak bölgeden gelecek haberleri bekleyen uluslararası kamuoyuna derin bir nefes aldırdı.
Beyaz Saray'da Barış Zirvesi ve İmza Tarihi
Küresel krizin çözüldüğünün ilk işareti Washington'dan geldi. Beyaz Saray semalarında yükselen ve diplomatik geleneklerde tarafların tam bir mutabakata vardığını simgeleyen "beyaz dumanlar", kameralar tarafından anbean kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın sert yaptırım tehditlerine ve İran’ın geri adım atmayan askeri duruşuna sahne olan bu zorlu süreç, barış masasında uzlaşmayla neticelendi. İki gücü karşı karşıya getiren çatışma ortamını resmi olarak sonlandıracak tarihi imza töreninin 19 Haziran'da gerçekleştirileceği ilan edildi. Bu anlaşmayla birlikte bölgedeki askeri hareketliliğin yerini hızlı bir diplomatik normalleşme sürecine bırakması bekleniyor.
Hürmüz Boğazı Açılıyor ve Piyasalar Rahatlıyor
Atılan bu tarihi adımın küresel piyasalara ve enerji sektörüne yansıması ise oldukça hızlı olacak. Anlaşma şartlarına göre, resmi imzaların atılmasının hemen ardından dünya petrol ve doğalgaz ticaretinin en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda askeri abluka son bulacak. Bölgede hızla başlatılacak mayın temizleme çalışmalarının ardından boğaz, yeniden uluslararası deniz taşımacılığına ve gemi trafiğine açılacak. Savaş boyunca rekor seviyelere ulaşan petrol fiyatlarının bu kararla birlikte hızla düşmesi ve küresel tedarik zincirindeki tıkanıklıkların tamamen ortadan kalkması öngörülüyor.
Masadaki Kritik Yol Haritası ve 14 Maddelik Taslak
Tarafların üzerinde anlaştığı 14 maddelik taslak metin, bölgedeki dengeleri kökten değiştirecek stratejik kararlar içeriyor. Mutabakat uyarınca, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonlar derhal durdurulacak ve ABD, İran'ın iç işlerine karışmayacağını taahhüt ederek bölgedeki askeri varlığını geri çekecek. Ekonomik tarafta ise İran'ın petrol satışına yönelik ambargolar askıya alınırken, dondurulan milyarlarca dolarlık fonun serbest bırakılması planlanıyor. Ayrıca taslak, İran'ın nükleer programı konusundaki belirsizlikleri gidermek adına 60 günlük yeni bir müzakere sürecini başlatıyor. Anlaşmanın en dikkat çekici yönlerinden biri de İran'ın füze programı ile bölgesel müttefiklerine verdiği desteğin bu müzakerelerin tamamen dışında bırakılması oldu.