Küresel Piyasalarda İklim Alarmı: Dev Hava Olayı Rafları Yakacak

Dünya genelinde tarımsal üretim ve tedarik zincirleri, Pasifik Okyanusu'ndan yükselen büyük bir tehditle karşı karşıya kalmış durumda. Meteoroloji uzmanlarının ve iklim bilimcilerin verilerine göre, küresel sıcaklık dengelerini altüst eden El Nino hava olayının temmuz ayından itibaren resmen etkili olması bekleniyor. Yaşanan bu ekstrem iklim değişikliği, yalnızca günlük hava sıcaklıklarını artırmakla kalmayacak; aynı zamanda emtia piyasalarında işlem gören stratejik tarım ürünlerinin rekoltesini de doğrudan vuracak. Uzmanlar, üretim alanlarındaki kuraklık ve düzensiz yağışlar nedeniyle temel gıda ve tekstil hammaddelerinde küresel çapta bir fiyat patlaması yaşanabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

Dünyanın Diğer Ucundaki Kuraklık Türkiye'deki Raflara Zam Olarak Yansıyacak

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, iklim modellemelerine göre El Nino’nun temmuz ayında ortaya çıkma olasılığının yüzde 80’in üzerine tırmandığını, kış aylarına doğru ise bu oranın yüzde 90’ı aşacağını belirtti. Okyanus yüzeyindeki su sıcaklığının artmasıyla tetiklenen bu süreç, Asya ve Avustralya kıtalarında ölümcül kuraklıklara yol açarken, Amerika kıyılarında ise tam tersi sel felaketlerini beraberinde getirecek. Hindistan, Pakistan ve Afrika genelinde mevsimlerin zamanlamasını bozan bu durum, özellikle küresel arzın merkez üssü konumundaki ülkelerde üretimi durma noktasına getirebilir. Bu durumun gıda enflasyonunu tetikleyerek küresel piyasalarda yukarı yönlü sert fiyat hareketlerine neden olması bekleniyor.

İşte Kısa Sürede Ciddi Fiyat Artışı Beklenen Dört Kritik Ürün

Uzman analistlerin geçmiş dönem verileri ve mevcut iklim modellerini inceleyerek yaptığı değerlendirmelere göre, önümüzdeki süreçte arz krizi yaşayacak ve zam dalgasına kapılacak öncelikli ürünler şunlar:

• Palm Yağı: Küresel palm yağı ihtiyacının yaklaşık yüzde 60'ını karşılayan Endonezya ve Malezya'da beklenen kuraklık, bu bitkisel yağın üretimini baltalayacak. Krizin soya ve ayçiçek yağı gibi diğer alternatif yağ fiyatlarına da sıçraması bekleniyor.

• Kakao: Son 50 yılda yaşanan tüm El Nino dönemlerinde kakao rekoltesinin ciddi şekilde düştüğü biliniyor. Bu sene başlayacak dalganın geçmiştekilerden daha güçlü olacağı tahmin edildiğinden, çikolata ve kakao hammaddesinde rekor fiyat artışları kapıda görünüyor.

• Pamuk: Hindistan ve Pakistan'da muson yağmurlarının gecikmesiyle birlikte artacak aşırı sıcaklar, pamuk tarlalarında böceklenme salgınına yol açabilir. Bu durum tekstil sektörünün ana hammaddesinde dalgalanmaları artıracak.

• Pirinç: Dünyanın en büyük pirinç ihracatçıları olan Tayland ve Vietnam'da yağışların zayıflaması, Asya genelinde pirinç üretimini riske sokarak küresel piyasalarda bu temel gıda maddesinin fiyatını yukarı çekecek.

Haziran ve Eylül Aylarındaki Muson Yağmurları Kaderi Belirleyecek

Emtia piyasalarının geleceğini görebilmek adına haziran ve eylül ayları arasında Hindistan’da gerçekleşecek muson dönemi kritik bir gösterge kabul ediliyor. Eğer Hindistan'da mevsim normallerine uygun bir muson dönemi yaşanırsa tarımsal risklerin bir nebze hafifleyebileceği ifade ediliyor. Ancak yağışların yetersiz kaldığı zayıf bir muson dönemi, El Nino’nun tahmin edilenden çok daha yıkıcı geçeceğinin kesin kanıtı olacak. Yatırımcıların ve tüketicilerin tarımsal emtia fiyatlarındaki yukarı yönlü bu riskleri göz önünde bulundurarak şimdiden pozisyon almaları gerekiyor.