İstanbul’da Artan Yılan Vakaları: Uzmanlar Uyarıyor!

Son haftalarda İstanbul'un Küçükçekmece, Arnavutköy, Sultangazi gibi ilçelerinde yılan görülmesi vatandaşları tedirgin etti. Uzmanlar, bu durumun nedenlerini ve yılanla karşılaşanların yapması gerekenleri açıkladı.

Yılanlar Neden Görülüyor?

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Ergün Bacak, yılan görülen ilçelerin ortak özelliğinin kırsal ve yeşil alana yakınlık olduğunu belirtti. Yılanların "soğukkanlı" hayvanlar olduğunu ve mayıs-haziran aylarında kış uykusundan uyandıklarını söyleyen Bacak: "Şu an haziran ayı sıcaklıkları gayet iyi, aşırı sıcak değil. Hayvanlar da yeni çıktılar. Üreme alanları, çiftleşecek dişileri ya da besin arıyorlar. O yüzden de en çok aktif oldukları zamanlar. Temmuz ve ağustosta da görülebilecekler ama aşırı sıcaklar olduğu zaman bazen dinlenirler." ifadelerini kullandı.

İstanbul'daki Yılan Türleri ve Tehlike Durumları

Dr. Bacak, İstanbul'da sadece tek bir zehirli yılan türü bulunduğunu aktardı:

• Burunlu engerek (Vipera ammodytes): Boyu bir metreyi bile bulmayan, genellikle yarım metrelik, çok yavaş hareket eden bir yılan türüdür. İnsanlar için doğrudan öldürücü olmasa da, tıbbi önem arz eder ve özellikle küçük çocuklar için tehlikeli olabilir.
• Su yılanları: Genellikle sulak alanların kenarlarında görülen bu türler zararsızdır. Yalnızca avcılarından korktuğu zaman kötü koku salgılarlar.
• Hazer yılanı, Eskülap yılanı, Sarı yılan, Ev yılanı: Bu türler zehirsizdir ve farelerle mücadele ederek ekosisteme fayda sağlarlar. Özellikle Hazer yılanı, İstanbul'da en sık karşılaşılan türlerden biridir ve bazen araçların içine girebilir.

Yılanla Karşılaşınca Ne Yapmalı?

Dr. Ergün Bacak, yılanla karşılaşan vatandaşların öncelikle sakin kalmasını önerdi. Gerekli durumlarda itfaiyeyi, belediyeyi veya Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü arayarak yardım istenebileceğini belirtti. Uzmanlar yılanları canlı bir şekilde alıp doğal ortamlarına geri bırakırlar. Dr. Bacak, yılanların öldürülmesinin ekosisteme büyük zarar verdiğini vurguladı: "Yılanlar hastalık taşıyıcısı olan hayvanlarla bedavadan mücadele ediyor, tarım ürünlerimizi koruyor. Fare salgını olduğu zaman çiftçiler milyonlarca lira kaybediyor. Önce bilinçlenmek, zehirli-zehirsiz ayrımına bakmadan hiçbir yılanı öldürmemek lazım." dedi.

Zehirli Yılanı Ayırt Etme İpuçları ve Zehirlenme Anında Yapılması Gerekenler

Dr. Bacak, zehirli ve zehirsiz yılanları ayırt etmede bazı ipuçları verdi:

• Zehirsiz yılanlar: Daha gergin, hızlı hareket eden ve çabuk saldırabilen yapıdadır. Göz bebekleri insan göz bebeği gibi yuvarlaktır.
• Zehirli yılanlar: Daha yavaş hareket ederler. Türkiye'deki zehirli yılanların göz bebekleri kedilerin göz bebeği gibi dikeydir.

Olası bir yılan sokması durumunda ise en yakın tıp kuruluşuna gitmek gerektiğinin altını çizdi. Özellikle büyük araştırma hastanelerinde panzehirlerin bulunduğunu belirtti. Ziraat Mühendisi Ömer Demir ise pandemideki eve kapanma sürecinde yılanların şehirlere kadar yayılmış olabileceğini savundu. Demir, bahçesi ve açık arazisi olan kişilerin evlerinin önündeki taşlık, sarmaşık ve otlukları temizlemesini önerdi. Demir ayrıca, yılan sokması durumunda ısırılan yeri sıkıp kanını akıtmaya çalışmanın dışında herhangi bir işlem yapılmaması gerektiğini vurguladı: "Filmlerdeki gibi, zehri ağızla alıp atmak efsanedir. Isırılan yeri ağzına alıp dışarı atmaya kalkarsan, o zehirliyse sen de zehirlenirsin. Asla böyle bir işe teşebbüs etmemeliyiz." Demir, zaruret olmadığı sürece yılanların öldürülmemesi gerektiğini, çünkü ekosistemdeki dengeyi koruduklarını ifade etti.