İran’dan Dünyayı Sarsan Hamle
İsrail’in İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırıları sonrası yükselen gerilim, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla küresel petrol piyasalarını sarstı.
İsrail’in 13 Haziran’da İran’daki kritik nükleer tesisler ve askeri üsleri hedef alan geniş çaplı saldırıları, Orta Doğu’da tansiyonu zirveye taşıdı. İran, İsrail’e karşılık olarak Tel Aviv’e balistik füzelerle saldırdı ve ardından küresel enerji ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nı geçici süreyle kapattığını duyurdu.
Saldırılarda İran Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Komutanı ve 9 nükleer bilim insanının yaşamını yitirdiği, toplamda ise 78 sivilin hayatını kaybettiği bildirildi. İran’ın misilleme saldırılarında ise İsrail’de 3 kişinin öldüğü, 91 kişinin yaralandığı açıklandı.
Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, dünya petrol piyasalarında şok etkisi yarattı. Bölgede günlük 17-20 milyon varil petrolün geçtiği bu stratejik su yolunun kapanması sonrası petrol fiyatları %7’den fazla artışla 73,58 dolara çıktı. Ayrıca, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinin %20’si bu güzergâhtan sağlanıyor. Çin, Japonya, Hindistan gibi Asya’nın büyük enerji tüketicileri ile Avrupa ülkeleri bu gelişmelerden olumsuz etkilenebilir.
Küresel Risk Yönetimi Uzmanı Arne Lohmann Rasmussen, “Hürmüz Boğazı’nın kapanması petrol arzı açısından en büyük tehdit” diyerek fiyatların 100 doları görebileceği uyarısında bulundu.
İngiltere Deniz Ticaret Organizasyonu (UKMTO) ve BIMCO uzmanları da artan askeri faaliyetlerin uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji güvenliği için ciddi risk oluşturduğunu belirtti.