Gümüşhane Tarihi Kiliseleri Deprem ve Yapısal Analiz Projesi

Gümüşhane Üniversitesi akademisyenleri, zengin tarihi yapılara ev sahipliği yapan Krom Vadisi'ndeki 40 kilisenin bugüne kadar yaşadıkları depremler karşısındaki yapısal durumlarını belirlemek amacıyla önemli bir araştırma yürütüyor. Özellikle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından tarihi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik bu çalışma hız kazandı. 2009 yılında arkeolojik sit alanı ilan edilen ve geçmişte Türk ve Rum nüfusunun yoğun olarak yaşadığı Krom Vadisi'ndeki kiliseler, "Değiştirilmiş Ağırlıklı Diferansiyel Evrim Kullanarak Tarihi Yapıların Görünürlüğünün Optimize Edilmesi: Gümüşhane" adlı proje ile analiz ediliyor.

Dron ve Yapay Zeka ile 3 Boyutlu Modelleme

Proje kapsamında akademisyenler, dronlar aracılığıyla elde ettikleri verileri kullanarak kiliselerin 3 boyutlu modellerini oluşturdu. Bu modeller, kiliselerin mevcut durumlarını detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Gümüşhane Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Akif Günen'in belirttiğine göre, son aşamada yapay zeka yöntemleriyle bölgenin görülebilir alanları belirlendi.

Yapısal ve Konumsal Tespitler

Çalışmalar, kiliselerin birbirini görecek şekilde üçgen model inşa edildiğini ve özellikle Soruhan Kilisesi merkezli birçok kilisenin görsel bir ilişkiye sahip olduğunu gösterdi. İnşaat Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Kaşif Furkan Öztürk, çalışmanın tarihi yapıların turizme kazandırılması açısından da önem taşıdığını vurgularken, Maden Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Şener Aliyazıcıoğlu ise yapıların büyük oranda kaya üzerine konumlandırıldığını ve tahribatsız yöntemlerle incelendiğini belirtti. Ayrıca yapılan hidrolik analizler, kiliselerin yağış ve ani su baskınları gibi doğal etkenlerden etkilenmeyecek şekilde planlandığını da ortaya koydu. Akademisyenler, saha çalışmalarını 2026'da tamamlayarak kiliselerin depremler karşısındaki nihai durumları hakkında kapsamlı bir sonuca ulaşmayı hedefliyor.